Æ fleiri stigagangafélög í eldri fjölbýlishúsum velja að sameinast í deildaskipt heildarhúsfélög
Skýrari ábyrgð, einfaldari ákvarðanataka og betri undirbúningur viðhalds eru meðal ástæðna fyrir því eigendur í eldri fjölbýlishúsum kjósa að sameina áður aðskilin stigagangafélög í deildaskipt heildarhúsfélag.
Á síðustu árum hefur orðið vart við þróun þar sem eigendur í eldri fjölbýlishúsum sameina rekstur og stjórnun áður sjálfstæðra stigaganga í eitt deildaskipt húsfélag, samkvæmt 76. gr. fjöleignarhúsalaga. Markmiðið er að einfalda stjórnun, styrkja rekstur húsfélagsins og auðvelda ákvarðanatöku um viðhald þeirra hluta hússins sem allir eigendur bera sameiginlega ábyrgð á.
Viðhald krefst sameiginlegra ákvarðana
„Við sjáum sífellt fleiri húsfélög átta sig á því að það er bæði hagkvæmara og skilvirkara að reka húsið sem eina heild þegar um er að ræða sameiginlega byggingu með sameiginlegu þaki, burðarvirki og lagnakerfum,“ segir Hallur Guðjónsson, sölumaður og ráðgjafi hjá Eignaumsjón.
Viðhaldsþörf eldri fjölbýlishúsa hefur aukist verulega á síðustu árum. Mörg hús standa frammi fyrir kostnaðarsömum framkvæmdum á borð við endurnýjun þaka, múrviðgerðir, gluggaskipti, frárennslislagnir og endurbætur á ytra byrði.
Þegar stigagangar starfa sem sjálfstæð húsfélög getur það flækt ákvörðunarferlið, þar sem fleiri húsfélög þurfa að samþykkja sömu framkvæmdina.
„Við höfum séð dæmi um að nauðsynlegar framkvæmdir dragist allt of lengi vegna þess að stigagangar ná ekki saman um framkvæmdir eða tímasetningar þeirra. Með sameinuðu deildaskiptu húsfélagi verður stjórnsýslan einfaldari og ábyrgðin skýrari,“ segir Hallur.
Deildaskipt húsfélag skapar sveigjanleika
Í 76. gr. fjöleignarhúsalaga er kveðið á um heimild til að stofna deildaskipt húsfélag. Slíkt fyrirkomulag gerir eigendum kleift að reka húsið sem eina heild um sameiginlega hagsmuni, en halda jafnframt utan um sérmálefni einstakra stigaganga eða húshluta þegar það á við. Hallur segir að margir eigendur hafi áður talið að sameining þýddi að allir kostnaðarliðir yrðu sameiginlegir.
„Það er algengur misskilningur. Deildaskipt húsfélag gerir einmitt ráð fyrir því að kostnaði sé áfram skipt eftir því sem lög, eignaskiptayfirlýsing og eðli framkvæmdarinnar segja til um. Það sem breytist er fyrst og fremst stjórnskipulagið og samhæfingin.“
Hagkvæmari rekstur til framtíðar
Að sögn Halls getur sameining einnig skilað lægri rekstrarkostnaði. Eitt húsfélag annast bókhald, fundarhöld, samninga, tryggingar og samskipti við verktaka í stað þess að stigagangafélögin sinni sömu verkefnum hvert fyrir sig.
„Þegar eigendur hússins tala einum rómi verður auðveldara að bjóða út framkvæmdir, semja við verktaka, skipuleggja langtímaviðhald og sameinast í öflun ýmiskonar þjónustu, s.s. þrifum. snjómokstri o.fl. Það á að skila sér í hagkvæmari rekstri og meiri fyrirsjáanleika fyrir eigendur.“
Aukinn áhugi meðal eigenda eldri fjölbýlishúsa
Hallur telur að þessi þróunin muni halda áfram á næstu árum, ekki síst vegna þess að stór hluti íslenskra fjölbýlishúsa sé kominn á þann aldur að umfangsmikið viðhald sé óhjákvæmilegt.
„Við verðum vör við aukinn áhuga hjá húsfélögum sem vilja skoða þetta, sértaklega áður en farið er í stórar framkvæmdir. Eigendur vilja hafa skýrt skipulag, góða yfirsýn og tryggja rétta kostnaðarskiptingu. Þar getur sameinað deildaskipt heildarhúsfélag verið lykilþáttur,“ segir Hallur, en leggur áherslu á að meta aðstæður sérstaklega í hverju tilfelli og fá faglega ráðgjöf áður en ráðist er í að breyta skipulagi húsfélagsins.