Aug 5, 2022 | Fréttir
Stjórnir húsfélaga og íbúðaeigendur, sem eru að kaupa vinnu við uppsetningu hleðslustöðva fyrir rafbíla í eða við sitt fjölbýlishús eða heimili, fá virðisaukaskatt endurgreiddan að fullu af vinnu við uppsetningu hleðslukerfis sem og af hleðslustöðum.
VSK-ívilnanir vegna uppsetningar hleðslukerfa og af hleðslustöðvum, sem tóku gildi í ársbyrjun 2020 og gilda til ársloka 2023, eru liður í aðgerðum stjórnvalda að rafvæða bílaflota landsmanna til að flýta fyrir orkuskiptum með því.
Eignaumsjón sér um að sækja um VSK-endurgreiðslur fyrir húsfélög og aðra viðskiptavini félagsins, samkvæmt greiddum reikningum. Tímamörk á endurgreiðslu miðast við sex ár, samkvæmt upplýsingum á heimasíðu Skattsins, talið frá því að endurgreiðsluréttur stofnaðist samkvæmt útgáfudegi reikninga.
Jun 3, 2022 | Fréttir
Öllum fjármunum hefur verið úthlutað úr 120 milljóna króna sjóði sem Reykjavíkurborg og OR stofnuðu árið 2019 til að styðja húsfélög fjölbýlishúsa í borginni við að setja upp hleðslubúnað fyrir rafbíla á sínum lóðum. Ekki hefur verið tekin ákvörðun um framhald eða aukið fé í sjóðinn, samkvæmt upplýsingum á heimasíðu Reykjavíkurborgar.
Ákvörðun um framhald sjóðsins og aukið fjármagn til styrkveitinga til húsfélaga fjölbýlishúsa vegna uppsetningar hleðslubúnaðar fyrir rafbíla er eitt fjölmargra úrlausnarmála sem bíður nýs meirihluta í borginn en vilji var til þess hjá fráfarandi meirihluti að framlengja átakið.
Úthlutunarreglur sjóðsins voru samþykktar af borgarráði í júlí 2019, í framhaldi af samkomulagi borgarinnar og OR í apríl á sama ári þess efnis að báðir aðilar skuli leggja árlega 20 milljónir króna hvor í þrjú ár til sjóðsins, eða samtals 120 milljónum króna. Hámarks styrkupphæð til hvers húsfélags hefur verið ein og hálf milljón króna en þó aldrei meira en sem nemur 67% af heildarkostnaði verks með virðisaukaskatti, sjá nánar hér.
Hvetur til áframhaldandi stuðnings borgaryfirvalda
Það er reynsla sérfræðinga Eignaumsjónar, sem hafa á undanförnum misserum lagt sig í framkróka um að aðstoða húsfélög við úttektir á bestu kostum við útfærslu og uppsetningu hleðslubúnaðar fyrir rafbíla, að umræddir styrkir borgarinnar og OR, hafa skipt sköpum fyrir fjölmörg húsfélög í þessum efnum.
„Við hjá Eignaumsjón hvetjum meirihlutann sem tekur við völdum í borginni til að framlengja starfsemi styrktarsjóðsins og tryggja honum fjármagn. Stuðningur sjóðsins hefur bæði létt undir fjármögnun rafhleðslukerfa í húsfélögum og hraðað ákvarðanatöku og framkvæmdum, segir Bjarni G. Hjarðar, sérfræðingur á fasteignasviði hjá Eignaumsjón.
Verklag Eignaumsjónar skilar umtalsverðum sparnaði
Að sögn Bjarna hefur Eignaumsjón þegar gert fjölda úttekta fyrir húsfélög, sem eru að bregðast við beiðnum um aðgang að hleðslukerfi fjöleignarhúss í samræmi við nýleg ákvæði fjöleignarhúsalaganna. Í framhaldi af úttektunum hafa sérfræðingar Eignaumsjónar aðstoðað stjórnir húsfélaga, sem þess hafa óskað, við að útvega tilboð miðað við fyrirliggjandi verkáætlanir.
„Samanburður okkar á 14 nýlegum tilboðum sýnir að næst hagstæðustu tilboðin í rafhleðslukerfi húsfélaga eru að meðaltali um 28% hærri en hagstæðustu tilboðin,“ segir Bjarni og því sé ljóst að verklag Eignaumsjónar skili húsfélögum umtalsverðum sparnaði.
„Dæmin sýna að í stærri verkefnum eru stjórnir húsfélaga að spara sem nemur ígildi þeirrar hámarksstyrkupphæðar sem borgin hefur verið að úthluta, með því að vanda verklag við undirbúning með aðstoð okkar hjá Eignaumsjón.“
Nánari upplýsingar um Bílastuð – þjónustu Eignaumsjónar við húsfélög vegna hleðslu rafbíla – er að finna hér.
May 6, 2022 | Fréttir, Greinar
Ákvörðun stjórnvalda um að rafbílavæða Ísland og banna innflutning fólksbifreiða sem ekki nýta rafmagn eftir árið 2030 var metnaðarfull og nauðsynleg. Lög um fjöleignarhús voru í framhaldinu uppfærð þannig að húsfélög þurfa að bregðast við óskum einstakra íbúðareigenda sem vilja hlaða rafbíl við heimili sitt í fjölbýlishúsi.
Lagabreytingin setur þá skyldu á húsfélög að koma upp hleðslukerfi rafbíla með jöfnu aðgengi allra og sanngjarnri deilingu rekstrarkostnaðar. Hleðslukerfinu má jafna við önnur og eldri kerfi hússins, s.s. sameiginlegt lagnakerfi fyrir neysluvatn, hitakerfi, raflagnakerfi og frárennsliskerfi. Lagaleg skylda húsfélaga til að uppfylla kröfur um hleðslukerfi rafbíla felur jafnframt í sér að eigendum ber sameiginlega að standa undir umræddu kerfi, þ.e. að fjárfesta í kerfinu og bera ábyrgð á rekstri þess á líftíma hússins. Hleðslukerfið er því eign húsfélagsins og öll umsýsla kringum það, þ.m.t. úttekt og kostnaðaráætlun, öflun tilboða, eftirliti með framkvæmdum, virkniprófanir og daglegur rekstur kerfisins er á ábyrgð húsfélagsins.
Markaður í mótun
Í dag er hlutfall hreinna rafbíla og tengiltvinnbíla um 70% af nýskráðum bílum og stefnir hratt í að verða um og yfir 85%. Fólksbílar á Íslandi eru um 300.000 og meðalaldur þeirra um 12 ár, sem þýðir að meðalendurnýjunarþörf er um 25.000 bílar árlega. Því má vænta um 20.000 nýrra bíla í hleðslu árlega. Mikill meirihluti hleðslustöðva sem setja þarf upp verða á ábyrgð og í umsýslu húsfélaga fjöleignarhúsa.
Fyrirsjáanlegt er að áðurnefnd skylda húsfélaga til að bregðast við beiðnum íbúðareigenda sem vilja hlaða rafbíl, mun leiða til þess að gríðarleg spurn verður eftir hleðslukerfum fjöleignarhúsa á næstu tveimur árum. Fjöldi ólíkra þjónustu- og búnaðarsala hefur þegar sprottið fram með mismunandi vörur, en fullyrða má að allar lausnir eru miðaðar við einstaka rafbílaeigendur en ekki til að leysa sameiginlegt verkefni fjöleignarhúsa með um 20 til 30 íbúðir að jafnaði og miklu fleiri íbúðum í nýjum fjöleignarhúsaklösum.
Þekking á málefnum fjöleignarhúsa mikilvæg
Aðstæður húsfélaga eru afar mismunandi. Í eldri húsum eru bílastæði oftast sameiginleg á opnum bílastæðum en í nýrri húsum eru bílastæði ýmist á opnum stæðum eða einkastæði í bílageymslum. Kostnaðarskipting við verkefnið er líka oft snúið viðfangsefni. Hver er kostnaðarhlutdeild allra og hver er kostnaður sumra, t.d. þar sem um er að ræða bílageymslur?
Við hjá Eignaumsjón höfum yfir 20 ára þekkingu og reynslu af þjónustu við hús- og rekstrarfélög en því miður hefur komið á daginn að margir sem ráðleggja húsfélögum um útfærslu hleðslukerfa rafbíla búa ekki yfir nægilegri þekkingu á rekstri húsfélaga og fjöleignarhúsalögunum. Á það ekki síst við um þann grundavallarmun sem snýr að uppsetningu hleðslustöðva fyrir rafbíla í sérbýli annars vegar og fjölbýli hins vegar, t.d. þætti eins og skiptingu stofnkostnaðar, innheimtu vegna notkunar, mælingar og greiðslu kostnaðar til einstakra matshluta vegna raforku o.fl.
Horfa þarf til hagsmuna allra
Fjölmörg húsfélög hafa valið að fela búnaðarsala útfærslu og rekstur hleðslukerfa rafbíla. Það er ekki hyggileg leið þegar horft er til framtíðar, ekki frekar en að fyrstu eigendur rafbíls leiði verkefnið í sínu húsfélagi, oft út frá eigin hagsmunum frekar en heildarhagsmunum eigenda.
Kostnaður við að leggja grunn að rafbílahleðslukerfi húsfélags fellur á alla eigendur sem eiga aðild að bílastæðum hússins, burtséð frá því hvort viðkomandi hyggst fá sér rafbíl eða á yfir höfuð bíl! Mikilvægt er því að óhlutdrægni ráði ríkjum þegar ákvörðun er tekin um kaup og uppsetningu á rafbílahleðslukerfi. Vel þarf að standa að ákvörðunum, góð samstaða þarf að vera um kaupin og tryggt að rekstur kerfisins þjóni öllum eigendum til framtíðar.
Ákvörðun um búnað
Besta leiðin til að ná fram samstöðu um rafbílahleðslukerfi er að okkar mati að láta gera hlutlausa og vandaða úttekt um stöðu rafbílahleðslumála í viðkomandi húsfélagi, eins og fjöleignarhúsalögin mæla fyrir um. Þannig fá eigendur greinargerð/skýrslu sem rökstyður hvernig skynsamlegt er að standa að kaupum og rekstri hleðslukerfis til framtíðar ásamt mati á því hvaða búnaður er nauðsynlegur. Í slíkri úttekt er einnig lagt mat á hvort endurnýja þarf heimtaug, sem oftast er betri kostur í eldri fjölbýlishúsum. Í framhaldinu mælum við með að viðkomandi húsfélag haldi samhæft útboð, byggt á sömu forsendum, fyrir bæði búnaðarsala og verktaka.
Eignaumsjón hefur gert fjölda úttekta fyrir húsfélög vegna skyldu þeirra til að bregðast við beiðnum um aðgengi að hleðslukerfi fjöleignarhúss. Við höfum aðstoðað húsfélög við að útvega tilboð miðað við verkáætlanir og borið þau saman. Samanburður á þessum tilboðum sýnir að næst hagstæðasta tilboð er að meðaltali 27% hærra en hagstæðasta tilboð, eða um ein milljón krónur fyrir fyrsta skref í uppsetningu hleðslukerfis rafbíla. Virði slíkrar óháðrar ráðgjafar er því ótvírætt.
Mikilvægt er jafnframt að tryggja að hleðslustöðvar, sem rafbílaeigendur kaupa sjálfir til að nota í fjölbýlishúsum, uppfylli kröfur um samhæfða staðla, m.a. vegna öryggis, álagsstýringar og aflestrar. Rafbílaeigandi getur valið stöð frá mismunandi framleiðendum og tekið hana með sér, ef hann flytur. Hleðslukerfi verður einnig að uppfylla kröfur um fjartengingu og vefþjónustu svo húsfélög geti líka valið umsjónar- og innheimtuaðila með rafbílahleðslukerfinu, en ekki bara söluaðila kerfisins.
Það er okkar skoðun að ekki sé gott fyrir húsfélög að selja sig undir ofurvald eins þjónustuaðila til framtíðar með því að sníða kerfi húsfélagsins út frá búnaði ólíkra seljenda og hagsmunum þeirra, eða hagsmunum orkusala.
Rekstur í höndum húsfélaga
Af þessum sökum er það staðföst trú okkar að útfærsla og rekstur rafbílahleðslukerfa húsfélaga skuli ávallt vera á forsendum viðkomandi húsfélags, en ekki fyrsta bíleigandans, orkudreifingarfyrirtækis, orku- eða búnaðarsala. Eigendur eiga að velja sér innheimtuform og þjónustu sem á að vera á kostnaðargrunni, sem er í takt við bæði ákvæði fjöleignarhúsalaganna og útgefin álit Kærunefndar húsamála. Þar af leiðir líka að álagning skal ekki vera á stofnkostnað eða rekstrarkostnað rafbílahleðslukerfa húsfélaga, né heldur að notað sé annað innheimtufyrirkomulag en húsgjöld lögum samkvæmt.
Uppsetning og umsýsla rafbílahleðslukerfis er á ábyrgð húsfélagsins. Þá ábyrgð höfum við hjá Eignaumsjón einsett okkur að axla í samstarfi við stjórnir húsfélaga.
Grein eftir Daníel Árnason, framkvæmdastjóra Eignaumsjónar, sem birtist 4. maí 2022 á visir.is/skoðun
Apr 28, 2022 | Fréttir
Niðurstöður verðkannana sem Eignaumsjón hefur gert vegna uppsetningar hleðslukerfa rafbíla fyrir húsfélög sýna að meðalkostnaður við gott rafhleðslukerfi, bæði fyrir bílastæði í séreign og sameign, er um 100 þúsund krónur á hverja eign og fer heldur lækkandi.
Eignaumsjón hefur gert fjölda úttekta fyrir húsfélög vegna skyldu þeirra til að bregðast við beiðnum um aðgengi að hleðslukerfi fjöleignarhúss, í samræmi við nýleg ákvæði fjöleignarhúsalaganna.
Í framhaldi af úttektunum hafa sérfræðingar Eignaumsjónar aðstoðað stjórnir húsfélaga, sem þess hafa óskað, við að útvega tilboð miðað við fyrirliggjandi verkáætlanir. Samanburður á 12 nýlegum tilboðum okkar sýnir að næst hagstæðustu tilboðin í rafhleðslukerfi húsfélaga eru að meðaltali um 27% hærri en hagstæðustu tilboðin, eins og sjá má í meðfylgjandi stöplariti.
Samanburðurinn leiðir einnig í ljós að meðalkostnaður við gott rafhleðslukerfi, fyrir bæði bílastæði í séreign og sameign, er um 100 þúsund krónur á hverja eign og fer heldur lækkandi. Í fjöleignarhúsi sem telur 36 íbúðir er munurinn á lægsta og næst lægsta tilboði um ein milljón króna, auk þess sem úttekt og tilboð byggð á úttektinni eiga að tryggja að rafhleðslukerfi hússins virki til framtíðar, eins og önnur kerfi þess.
Til viðbótar við úttektir og verðkannanir/útvegun tilboða, er haldið utan um styrkumsóknir til sveitarfélaga (Reykjavík og fleiri sveitarfélög) hjá Eignaumsjón.
Nánari upplýsingar um þjónustu Eignaumsjónar vegna rafhleðslukerfa í fjöleignarhúsum og reksturs þeirra má finna hér.
Mar 16, 2022 | Fréttir
Húsfélag þarf að bregðast við þótt aðeins einn eigandi biðji um uppsetningu hleðslustöðvar.
Húsfélög þurfa að standa rétt að verki þegar komið er upp kerfi fyrir rafhleðslustöðvar á sameiginlegum bílastæðum fjöleignarhúsa og í bílastæðahúsum þeirra. Daníel Árnason segir nýlega breytingu á lögum skylda húsfélög til að leggja innviðina fyrir hleðslustöðvar og kaupa og reka sameiginlegar stöðvar en eigandi hvers sérafnotastæðis þarf sjálfur að standa straum af kaupunum á sinni eigin hleðslustöð, sem verður að uppfylla tæknikröfur rafhleðslukerfis hússins. Ef um sameiginleg stæði er að ræða, hvort heldur innan- eða utandyra, deilist kostnaðurinn af hleðslustöðvunum á allt húsfélagið.
Daníel er framkvæmdastjóri Eignaumsjónar en fyrirtækið sérhæfir sig í umsjón með húsfélögum og rekstrarfélögum um fasteignir. Hann segir að lýsa megi hlutverki Eignaumsjónar þannig að fyrirtækið taki að sér að vera skrifstofa húsfélagsins sem heldur utan um fjárreiður og fundarhöld, útvegar þjónustuaðila sem sjá um daglega umhirðu og finnur verktaka til að sinna hinum ýmsu viðhaldsverkefnum. Þá heyrir undir starfsemi Eignaumsjónar að veita húsfélögum ráðgjöf þegar kemur að uppsetningu rafhleðslukerfa fyrir bíla.
„Við höfum séð töluverða þróun eiga sér stað á markaðinum. Bæði húseigendur og seljendur hleðslustöðva eru orðnir betur meðvitaðir um að rafhleðslukerfið er eitt af grunnkerfum hússins og þarf að nálgast uppsetninguna með heildarlausn í huga,“ segir Daníel og mælir með því að húsfélög fái aðstoð hlutlauss aðila við að gera úttekt á rafhleðsluaðstöðu viðkomandi félags. „Gera ætti þessa úttekt með heildarhagsmuni allra íbúa í huga en ekki t.d. út frá hagsmunum orkusalans, búnaðarsalans eða fyrsta kaupanda rafbíls í byggingunni. Þannig má uppfylla kröfur um framkvæmdaáætlun og tryggja jafnframt hagkvæma framtíðarlausn.“
Þá segir Daníel að líkt og með allar sameiginlegar framkvæmdir verði að taka fyrstu skrefin rétt: „Ákvarðanataka á húsfundi þarf að vera reglum samkvæmt og rétt staðið að áætlun fyrir næstu skref þar á eftir.“
Nægir að einn biðji um rafhleðslustöð
Lög kveða á um að líta skuli á innviði fyrir rafhleðslustöðvar með sama hætti og t.d. rafmagns-, vatns- og símaleiðslur hússins, þ.e. sem nauðsynlegt grunnkerfi sem allir íbúar eiga rétt á að hafa aðgang að. Á sama tíma þarf m.a. að huga að því hvernig kostnaðurinn við orknotkunina skiptist. Daníel segir að það sé ómissandi hluti af hleðslukerfi í fjölbýli eða atvinnuhúsnæði að fjárfesta í hentugu miðlægu kerfi, annaðhvort nokkurs konar móðurtölvu, sem mælir rafmagnsnotkun hverrar hleðslustöðvar og stýrir álagi innan rafkerfis alls hússins, eða með samhæfðu kerfi sem samanstendur af snjallhleðslustöðvum. „Þá getur kerfið skammtað rafmagnið á hleðslustöðvarnar á ákveðnum álagspunktum, þannig að næg orka sé fyrir íbúa að nota eldavélina og horfa á sjónvarpið, en síðan beint meiri orku inn í hleðslukerfið þegar raftækjanotkun í byggingunni er minni.“
Hleðslukerfið er þannig í stöðugu sambandi við hverja hleðslustöð og getur um leið talað við greiðslumiðlunar- eða innheimtukerfi. Daníel segir að það sé mjög hentug lausn að bæta einfaldlega kostnaðinum við hleðslu rafbíla við mánaðarlegan húsfélagsreikning hvers íbúa, í samræmi við notkun. „Venjulega á fólk sínar eigin hleðslustöðvar og getur stýrt aðgangi að þeim, s.s. í gegnum snjallsímaforrit eða með snertilykli, en notkun sameiginlegra hleðslustöðva má stýra með sams konar búnaði þannig að aðeins þeir sem nota hleðslustöðvarnar beri kostnaðinn af rafmagnsnotkuninni.“
Stjórnvöld hafa sett mikinn þrýsting á húsfélög með lagasetningu um skyldur þeirra til uppsetningar rafhleðslustöðva við fjöleignarhús. Nægir að einn eigenda óski eftir að hlaða rafbílinn sinn og þarf þá húsfélagið að bregðast við. Unnt er að taka mið af þróun fjölda rafbíla, en algengt er að byrja á að setja upp tvo hleðslustaura fyrir fjögur hleðslustæði, og má svo seinna meir bæta við fleiri staurum ef þess er þörf.
Innviðir sem kaupendur vilja ekki að vanti
Kostnaðurinn við grunnkerfi fyrir rafhleðslustöðvar getur verið breytilegur eftir aðstæðum á hverjum stað en Daníel segir algengt að slík framkvæmd kosti á bilinu 60.000 til 110.000 kr. á hverja íbúð. Algengt verð á góðum hleðslustöðvum sé í kringum 200.000 kr. og megi því reikna með að geti kostað allt að 300.000 kr. fyrir eiganda rafmagnsbíls að geta stungið honum í samband heima hjá sér. „Stundum má draga frá þessum kostnaði styrki sem eru í boði. Reykjavíkurborg og Akranesbær bjóða t.d. upp á styrk að upphæð allt að 1,5 milljónir króna til að mæta kostnaði húsfélaga við að setja upp grunnkerfið á sameiginlegum bílastæðum.“
Yfirleitt eru félagar húsfélags mjög áhugasamir um að setja upp hleðslustöðvar, að sögn Daníels, og rímar það við vaxandi vinsældir rafmagns- og tengiltvinnbíla. „En svo felst líka ákveðinn ávinningur í þessu fyrir fasteignaeigendur. Eins og markaðurinn er í dag fylgir því tvímælalaust virðisaukning fyrir þá sem hyggjast selja, ef þegar er búið að ganga frá tengingu fyrir hleðslustöð við öll bílastæði. Þá má reikna með að þegar fram í sækir verði það nánast álitið galli á íbúð ef ekki er búið að setja þessa innviði upp.“
Viðtal: ai@mbl.is
Viðtalið birtist í Bílablaði Morgunblaðsins 15. mars 2022.
