„Reyklúgur skipta sköpum við reyklosun í fjölbýlishúsum og atvinnuhúsnæði því ef eldur kviknar safnast mikill hiti og reykur fljótt upp í loft bygginga og þá geta aðstæður orðið lífshættulegar ef ekki er hægt að losa reykinn út,“ segir Sigurður Lárus Fossberg, umsjónarmaður fasteigna hjá Eignaumsjón, sem þekkir vel til þessara mála úr fyrra starfi sínu sem slökkviliðsmaður til áratuga.
„Helstu markmið reyklosunar eru að tryggja öruggar flóttaleiðir, hjálpa slökkviliði að sjá til við slökkvistörf, vernda burðarvirki bygginga með því að lækka hitastig og koma í veg fyrir reyksprengingar eða eldsútbreiðslu,“ segir Sigurður. „Reyklúgur sjá til þess að reykurinn fari út og þannig haldast flóttaleiðir greiðar og öryggi slökkviliðsmanna er betur tryggt.“
Hvernig virkar svona búnaður?
Reyklúga er í grunninn loftræstibúnaður, sem er yfirleitt staðsettur efst í rými eins og stigahúsi eða atvinnuhúsnæði. Aðallega er um þrjár útfærslur að ræða af reyklúgum: Vélrænar, t.d. rafknúnar, náttúrlegar, sem opnast ýmist fyrir tilstilli bræðivars eða gegnumbruna á gler- og plasteiningum og handvirkar.
„Í eldri byggingum sjáum við oft handvirkar reyklúgur sem hægt er að opna með stjórnbúnaði við aðalinngang. Slíkur búnaður á að vera merktur greinilega með ‘Reyklúga’ og í nýrri húsum er þessi búnaður oftast rafstýrður – þá virkjast hann sjálfkrafa þegar skynjarar nema hita eða reyk,“ segir Siguður.
Hvar þarf að koma fyrir reyklúgum?
Það þarf að vera möguleiki á að reyklosa öll mannvirki. Í flestum minni húsum er það gert með því að opna glugga og hurðir en þar sem reyklosun er ónóg þarf að koma fyrir reyklúgum.
„Samkvæmt byggingarreglugerð þarf að setja upp reyklúgur í gluggalausum stigahúsum – hún á að hafa a.m.k. 1 m² opnun og vera hægt að opna hana neðan frá. Þetta er gríðarlega mikilvægt fyrir fjölbýli með lokuðum stigagöngum,“ segir Sigurður og bætir við að það sama eigi við um bílageymslur án úðakerfa, ef þær eru yfir ákveðinni stærð, sem og líka samkomurými yfir 200 m². „Í atvinnuhúsnæði og verkstæðum, þar sem eldhætta er meiri eða byggingar eru viðkvæmar fyrir hita, er reyklosun oft forsenda þess að gera aðstæður öruggari.“
Hver ber ábyrgðina á reyklúgum og viðhaldi?
„Eigendur eða forráðamenn fasteigna bera fulla ábyrgð á að reyklosunarbúnaður sé í lagi og í samræmi við lög og reglur,“ segir Sigurður og bætir við að hugsa þurfi að fyrirkomulagi og uppsetningu reyklúga strax á hönnunarstigi bygginga.
„Það er alltaf dýrara og flóknara að bæta þessu við síða. Einnig þarf að sinna reglubundnu viðhaldi – vélræn kerfi á að prófa vikulega, mánaðarlega og árlega, samkvæmt leiðbeiningum framleiðenda og það þarf löggiltan aðila til að framkvæma árlegt eftirlit. Við hjá Eignaumsjón getum aðstoðað hús- og rekstrarfélög við öflun tilboða í slíkt eftirlit og að tryggja að rétt sé að öllu staðið, í samræmi við gildandi lög og reglugerðir,“ segir Sigurður Lárus Fossberg, umsjónarmaður fasteigna hjá Eignaumsjón, að lokum.